چكيده

ارزشهاي فرهنگ غرب به روشهاي گوناگون و ظريفي با علم اقتصاد درآميخته است. اين ارزشها نقش تعيين‌كننده‌اي در نظريه‌ها دارند.  از آموزه‌ها و راهبردهاي اسلامي‌دربارة تقاضا مي‌توان سه اصل رعايت ارزشها، تقدير معيشت (تخصيص بهينه منابع) و اخوت و برادري (تكافل اجتماعي) را اصطياد كرد.

مقدمه

بي ترديد ابتلا به اسراف و تبذير، يکي از مشکلات جامعه است. مصرف گرايي و زياده روي در مصرف، مشکلات اقتصادي بسياري براي جامعه ايجاد کرده است. مشکل اسراف آن چنان در تار و پود جامعه ريشه دوانده است که صرفه جويي و جلوگيري از اسراف و تبذير به عنوان يکي از راه حلهاي اساسي تنظيم اقتصاد جامعه اسلامي مطرح مي شود.

در يكي از خيابان‌هاي شهر، پلاكارتي را ديدم كه در آن بزرگ نوشته شده بود ـنشست علمي اصلاح الگوي مصرف و اقتصاد اسلامي. از آنجا كه خودم روي اين موضوع پروژه تحقيقاتي داشتم، علاقه‌مند شدم كه در اين نشست شركت كنم تا شايد بهره‌اي در راستاي طرح خودم برده باشم. زمان و مكان جلسه را ياد داشت نموده و در زمان مقرر (سه شنبه ۸۸/۳/۱۲ ساعت ۱۰ و ۱۵ دقيقه) به سالن نشست رفتم. آنچه را كه در زير مي‌خوانيد يادداشت‌هايي است كه من از گفته‌هاي سخنرانان اين نشست برداشتم. اميدوارم كه براي شما نيز مفيد باشد. اگر احيانا سوء برداشتي صورت گرفته باشد، نخست از سخنرانان نشست و سپس از شما خوانندگان پوزش مي‌طلبم.

مقدمه

پروژه‌ي توسعه به خصوص توسعه اقتصادي امروزه به عنوان يكي از آمال و آروزهاي كشورهاي مختلف در حال توسعه و يا توسعه نيافته مطرح است. هر كشور به نوعي تلاش دارد از كاروان توسعه عقب نماند و با استفاده از تمام ظرفيت و پتانسيل‌ موجود هرچه سريع‌تر خود را با شاخص‌هاي توسعه وفق دهد. كشور افغانستان نيز با همه‌ي مشكلاتي كه دارد از اين قاعده‌ي جهاني مستثنا نيست و حد اقل به توسعه اقتصادي به عنوان يكي از آروزهاي خود اهميت قايل است.

(تعارض در پيشفرض‌ها)

  مقدمه

علم اقتصاد به معني مصطلح خود كه برخاسته از انديشه غرب است، با اسلام در مواردي متعارض است. منشأ بسياري از تعارضات، مباني و پيشفرض‌هايي است كه علم اقتصاد بر آنها متكي است. در اين نوشته كوتاه تلاش مي‌شود نمونه‌اي از اين تعارضات مورد توجه قرار گيرد. از آنجايي كه مكاتب متعدد اقتصادي در غرب بوده و هست و بررسي همه‌ي اينها از حوصله اين نوشتار خارج است، تنها به تعارض ديدگاه يكي از مكاتب عمده‌ي اقتصاد در غرب يعني كلاسيك‌ها با ديدگاه اسلام پرداخته مي‌شود آنهم در قسمت پيشفرض‌ها.

(ديدگاه شهيد صدر)

مقدمه

مبحث مالكيت در نظام اقتصادي اسلام، از مهم‌ترين مباحث به شمار مي‌رود، زيرا بسياري از ديدگاه‌هاي مكاتب اقتصادي برخواسته از ديدگاه آنان نسبت به مالكيت است. با شناخت شكل مالكيت و حدود آن، در هر نظام اقتصادي، مي‌توان به ديدگاه آن نظام در رابطه با ساير مسايل اقتصادي نيز پي‌برد، زيرا ساختار مالكيت در جهت دادن به ساختار توليد، توزيع و مصرف نقش به سزايي دارد. بنابراين براي شناخت درست ديدگاه‌هاي اقتصادي اسلام و هم‌چنين موضع اين دين در قبال توليد، توزيع و مصرف، شناخت نظريه اسلام در ارتباط با مالكيت ضروري و لازم است. يكي از كساني كه اين بحث را به خوبي انجام داده و براي استخراج ديدگاه‌هاي اقتصادي اسلام، از آن بهر‌ه‌ي فروان برده، شهيد صدرS است. در اين نوشته‌ي كوتاه برآنيم تا مالكيت در اسلام را از ديدگاه اين شهيد بزرگوار بررسي نماييم.

مقدمه

جامعه‌شناسان معتقدند هنگامي كه بعضي از دسته‌هاي اجتماعي افراد، به طور مداوم، بيش از سايرين آنچه را براي جامعه ارزشمند است، تصاحب مي‌کنند، نظامي از نابرابري در آن جامعه به وجود مي‌آيد، زيرا منابع ارزشمند - همانند قدرت، ثروت مادي، حيثيت و احترام، سلامتي، مدارج تحصيلي و ساير منابع -  به ندرت به تساوي در جامعه توزيع مي‌شوند و بعضي از افراد بيش از ديگران به دست مي‌آورند وسهم خاص آنها از اين منابع، به آنها كمك مي‌كند تا تمايز و برجستگي خود را به عنوان يك دسته حفظ كنند. (1)